أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

397

قانون ( فارسى )

قيراط عود خام را باهم بياميزد و در شراب ريزد و از آن بنوشد . يا اينكه بنگ سياه و پوسته يبروح « 193 » را در آب بپزد تا سرخرنگ شود و آن را با شراب بياميزد . فصل نهم - خواب و بيدارى قبلا در زمينه‌هاى خواب سنگين ، خواب سبك ، بيدارى و بيخوابى بياناتى كرديم و گفتيم كه در حالات معينى براى پديد آمدن و از بين رفتن آنها چه بايد كرد . اين بحث را در طب جزئى باز ادامه خواهيم داد . در اينجا فقط بنكات زير اكتفا مىكنيم : اگر خواب به اعتدال باشد اعمال نيروى طبيعى به خوبى انجام مىگيرد ، نيروى روانى مىآسايد و بر گوهرش مىافزايد . حتى مىتوان گفت از آنجا كه خواب سستىآور است نمىگذارد روح - هر روحى كه باشد - بگدازد . به اين جهت طعامى كه در حال هضم شدن است بهتر ( در خواب ) هضم مىشود و ناتوانىهائى كه بر اثر انواع تحليل‌رفتگىها به انسان دست داده است تلافى مىگردد . تحليل‌رفتگىها چه بر اثر خستگى و چه بر اثر جماع و يا خشم و غيره باشد جبران مىگردند . اگر خواب معتدل با اعتدال كمى و كيفى خلطها برخورد كند ، ترىبخش و گرم‌كننده است و براى پيران بسيار سودمند مىباشد زيرا نمناكى را حفظ و ترمزاجى را به حال خود نگه مىدارد . هم ازاين‌روست كه جالينوس فرموده است : « هر شب يك عدد كاهوى كوچك معطر مىخورده است » . كاهو خواب‌آور است و معطر كردن آن براى از بين بردن سردمزاجى كاهو است . جالينوس مىفرمايد : « از روزى كه اين كار را مىكنم زياد مىخوابم » . منظورش اين بوده است كه اكنون من پير هستم و نم بخشيدن خواب براى من خوب است . در حقيقت توصيهء جالينوس براى كسانى كه خواب از آنها گريزان است بهترين علاج است و اگر بعد از هضم كامل غذا استحمام كنند و آب گرم زياد بر سر بريزند ، بهترين كمكى به اين علاج خواهند كرد . ليكن چارهء بيخوابى را كه موثرتر از روش نامبرده باشد در بحث معالجات ذكر خواهيم كرد . خواب تندرستان : تندرستان براى خواب‌شان بايد برنامه داشته باشند . خواب بايد به اعتدال باشد و وقت معين داشته باشد . در خواب نبايد زياده‌روى كنند . و از شب بيدارى هم پرهيز كنند زيرا

--> ( 193 ) - نسخهء انگليسى : « جوشانده متشكل از : بذر البنگ ( سيكران ) سياه جوشيده شده و پوست بلادن ( حشيشته الحمره ) » .